|
TEDAVİ METODLARI
Lösemi
hastalığının tedavisindeki temel prensip kemik iliğindeki
ana kan hücrelerinde oluşan şifre değişikliği ile olgun
olmayan blast adı verilen hücrelerin çoğalmasını durdurmak
ve sonrasında normal kan elemanlarının yapılmasını sağlamaktır.
Kötü
huylu blast hücreler çok hızlı çoğalırlar. Bunlar olgunluk
ve çoğalma zamanlarına göre çeşitli evrelere ayrılırlar:
1) Mitoz,
2) G devresi,
3) S devresidir.
Tedavideki amaç;
birbirinden farklı etkilerdeki ilaçların bir program çerçevesinde
uzun süre kullanılarak tüm safhalardaki blastların öldürülmesidir.
Yaklaşık
3 yıl süren tedavide 4 safha yer alır:
1-
YÜKLEME TEDAVİSİ (Balyoz Harekatı):
Birbirinden
farklı 5-6 çeşit ilaç damardan aynı anda verilir. Amaç kötü
huylu hücrelerin 2 ay içerisinde hızla öldürülmesidir. Vücudumuzu
işgal etmiş düşman kuvvetlerine karşı dost birliklerin topla,
tüfekle, bombayla taarruzudur.
Adeta bir Kurtuluş Savaşı başlamıştır.
2-
PEKİŞTİRME TEDAVİSİ (Jet Tesiri):
Paniğe
kapılan, dağılan kötü hücreler hemen kendilerini korumak,
direnebilmek için zırhlara bürünmekte, gizlenmekte ve çoğalmaya
çalışmaktadır. Vücudumuzun silahlı kuvvetleri ile birlikte
dost güçler havadan, karadan ve denizden düşmana bombalarla
saldırmaktadır. 3-4 ay süren bu tedavide çok yüksek doz
birbirinden farklı tesirli ilaçlar damardan verilmektedir.
İşte
bu sırda maalesef vücudumuzdaki faydalı hücreler de ölmekte,
saçlar dökülmekte, ağızda yaralar çıkmaktadır.
3-
ÖNLEYİCİ TEDAVİ (İstihbarat):
Kemik
iliğinde yenilmiş, parçalanmış, dağılmış düşman hücrelerinin
beyin ve sinir sistemi ve üreme organlarımıza yerleşerek,
sinsi sinsi faaliyete geçmelerini önleyici tedavidir.
Bazı durumlarda radyoterapi (ışın tedavisi) uygulanabilir.
Bir nevi gizli servis işlevini üstlenirler.
4-
YENİDEN ÖRGÜTLENMEYE İZİN VERMEYEN DEVAMLILIK TEDAVİSİ:
Amaç
artık tamamen yok edilmiş düşman hücrelerinin vücudumuzda
herhangi bir şekilde yeniden çoğalmalarını önlemektir.
En son blast yok edilinceye kadar tek tek bulunup parçalanması
sağlanır. Yaklaşık 2.5-3 yıl kadar devam eder.
TEKRARLAYABİLİR
Mİ?
Toplam
3-3.5 yıl süren tedavi sonunda % 85'lere varan oranda
tamamen iyileşme sağlanır. Tedavi sonrasında yalnızca
kontrollerle izlenen çocuklarımız, tüm sağlılı kardeş
ve arkadaşları gibi normal yaşantılarını sürdürürler.
hepimizde olabileceği gibi hastalığı yenmiş bireylerde
de löseminin yeniden görülme olasılığı az da olsa vardır.
Bu durumlarda da benzer tedaviler ve/veya kemik iliği
nakli uygulanabilir.
TEDAVİ
PROGRAMLARI:
Kemoterapide
seçilen ilaçlar ve hangi zamanlarda, ne dozlarda verilecekleri
uzun süren deneyler ve uygulamalar sonrasında belirlenmektedir.
Türkiye'den de birçok değerli bilim adamının katıldığı
bu çalışmalar, Hematoloji dergilerinde, kongrelerde açıklanmakta
ve kullanıma sunulmaktadır. Oluşturulan bilimsel kurumlarda
tedavinin başarısı ya da başarısızlıkları izlenmekte ve
sonuçları değerlendirilmektedir. Aksayan noktalar, ulusal
ve uluslararası bilimsel kurullarda değerlendirilerek
yeni ilaçlar, yeni dozlar ya da değişik metodlar uygulamaya
konulmaktadır.
KEMOTERAPİ
İLAÇLARI:
Lösemi
teavisine özgü ilaçların tümü maalesef yurtdışından temin
edilmektedir. nakliye sırasında bozulmaması, uygun koşullarda
sulandırılması, ısıdan ve ışıktan korunması, istenen sürede
ve hızda verilmesi ve damar dışına kaçırılmaması gibi
son derece zor ve titiz çalışmaların bir arada olması
gerekir.
MALİYET:
Tedavide
kullanılan ilaçlar son derece pahalıdır. Bir kutusu 100
milyon lira civarındadır. Yüzlerce şişe ilaç kullanılmaktadır.
Kateterleri, kitleri, serumları, kan ürünleri hesaplanacak
olursa tedavi maliyeti yüz milyarlarca lirayı bulmaktadır.
LÖSEMİLİ
ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN PROBLEMLERİ:
Okuldan uzak kalmak
Arkadaşları tarafından dışlanmak
Toplumun bu çocukların iyileşme
şansının olmadığını düşünmesi
Maske yüzünden hastalığın bulaşıcı
olduğunun düşünülmesi
Çocukların sosyal etkinliklere
katılamamaları (Sinema, tiyatro, ...)
Çocukların sevdikleri yiyeceklerden
uzak durma zorunluluğu
Kan bulamamak
Parasızlık
Hastanede çocuklarına refakat
etmek isteyen ailelerin iş yerlerinden çok sık izin
almaları sonucu işlerine son verilmesi
(Kaynak: Kaynak: www.losev.org.tr) |
Kemik İliği Nakli
